नवरात्री 2026: 9 दिवस, रंग, देवीची रूपे, पूजा आणि महत्त्व

थोडक्यात उत्तर: नवरात्री 2026 रविवार 11 ऑक्टोबर ते सोमवार 19 ऑक्टोबर या काळात साजरी होते; विजयादशमी/दसरा मंगळवार 20 ऑक्टोबर. या नऊ रात्री दुर्गा देवीच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते. तिथी व मुहूर्त स्थानानुसार बदलतात — घटस्थापनेचा मुहूर्त स्थानिक पंचांगात तपासा.

महाराष्ट्रात हा उत्सव घटस्थापना करून सुरू होतो आणि नऊ दिवस देवीची भक्तिभावाने पूजा केली जाते.

नवरात्री 2026 तारखा

नवदुर्गा — देवीची नऊ रूपे

1. शैलपुत्री — पर्वतराजाची कन्या; घटस्थापनेने सुरुवात.
2. ब्रह्मचारिणी — भक्ती, तप, आध्यात्मिक शिस्त.
3. चंद्रघंटा — धैर्य आणि शांती.
4. कूष्मांडा — विश्वनिर्मितीची शक्ती.
5. स्कंदमाता — स्कंदाची (कार्तिकेय) माता.
6. कात्यायनी — वीर रूप.
7. कालरात्री — उग्र, रक्षणकर्ती रूप.
8. महागौरी — दुर्गाष्टमी म्हणून पूजली जाते.
9. सिद्धिदात्री — महानवमी म्हणून पूजली जाते.

नवरात्री 2026 रंग

रंगांची परंपरा सर्वत्र सारखी नाही; प्रदेशानुसार बदलू शकते.

घटस्थापना आणि दैनंदिन पूजा

पूजेची जागा स्वच्छ करून, देवीची मूर्ती/प्रतिमा ठेवून, दिवा लावून, फुले-फळे-नैवेद्य अर्पण करून, देवीची स्तोत्रे म्हणून आरती करावी. महाराष्ट्रात घटस्थापना करून माळ बांधली जाते. मुहूर्ताची वेळ स्थानानुसार बदलते — स्थानिक पंचांग वापरा.

अष्टमी, नवमी आणि विजयादशमी

• दुर्गाष्टमी (18 ऑक्ट) — अष्टमी/महागौरी पूजा, कन्या पूजा.
• महानवमी (19 ऑक्ट) — नवमी होम, आयुध पूजा.
• विजयादशमी / दसरा (20 ऑक्ट) — सत्याचा असत्यावर विजय; आयुध पूजा, सरस्वती/शमी पूजन, सोने (आपट्याची पाने) वाटप, नवीन आरंभ.

उपवास

उपवासाच्या पद्धती कुटुंब व प्रदेशानुसार बदलतात — फळे, दूध, दही, बटाटा, साबुदाणा इत्यादी घेता येतात. उपवास ही धार्मिक परंपरा आहे; तो वैद्यकीय सल्ला नाही — आजार असलेले, लहान मुले, वृद्ध व गर्भवती महिलांनी कठोर उपवासापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

नवरात्री 2026 कधी सुरू होते?

नवरात्री 2026 रविवार 11 ऑक्टोबरपासून 19 ऑक्टोबरपर्यंत; विजयादशमी 20 ऑक्टोबर.

दुर्गेची नऊ रूपे कोणती?

शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चंद्रघंटा, कूष्मांडा, स्कंदमाता, कात्यायनी, कालरात्री, महागौरी, सिद्धिदात्री.

सणाच्या तारखा व रंग सामान्यतः प्रकाशित पंचांगांवर आधारित आहेत; तिथी/मुहूर्त स्थानानुसार बदलतात — स्थानिक पंचांगात तपासा.